Podziel się:

Kocie „narkotyki” vol.2 – Matatabi

29.08.2022 lek. wet. Małgorzata Miłosz

Koty są specyficznym gatunkiem, który reaguje euforią w odpowiedzi na substancje zapachowe, wydzielane przez niektóre rośliny. Owo tarzanie się, mruczenie, relaks, lub przeciwnie - pobudzenie, przypominają nieco narkotyczny stan. Co to za tajemnicze substancje i w których roślinach występują? Tym razem o matatabi.

Podziel się:



Czym jest matatabi?

Pod tą egzotycznie brzmiącą nazwą kryje się osobliwa roślina Actinidia polygama, znana  także jako aktinidia usuryjska lub Silver Vine. Jest to pnącze należące do tej samej rodziny co kiwi, które naturalnie występuje na górzystych terenach Chin i Japonii. Liście Silver Vine mają charakterystyczne biało srebrne znaczenia (stąd nazwa), które znikają w sezonie kwitnienia. Kwiaty matatabi są białe, a owoce przypominają małe kiwi i są bogatym źródłem witaminy C. 

Odkryto, że praktycznie we wszystkich częściach tej rośliny, w różnym stężeniu, znajduje się kilka substancji odpowiedzialnych za wywołanie zmian zachowania kotów. Sześć z nich wykazuje działanie podobne do nepetalactonu, który jest składnikiem kocimiętki. Są to tak zwane kairomony, czyli substancje wydzielane mimowolnie przez organizm, niosące sygnał neutralny dla nadawcy, a korzystny dla odbiorcy, czyli w tym przypadku dla kota. Dodatkowe komponenty – actinidina i dihydroactinidiolid – zwiększają intensywność oddziaływania matatabi na koci układ nerwowy, stymulując układ nagrody. 

Ludzka medycyna alternatywna przypisuje matatabi lekki efekt halucynogenny. Zmielone liście i łodygi wykorzystuje się jako sole do kąpieli lub herbatę, a sok jako składnik balsamów.

Jak koty reagują na matatabi?

Zawarte w matatabi składniki działają na koty drogą oddechową. Praktycznie natychmiast po kontakcie z produktem zawierającym Silver Vine, czy to przez powąchanie, czy przez nadgryzanie, koty zaczynają swój „taniec Matatabi”, jak określają to charakterystyczne zachowanie mieszkańcy Azji. Zwierzak taki zaczyna mruczeć, tarzać się i ocierać o przedmioty, a czasem ślinić. Niektóre koty wpadają w nadmierne uspokojenie, inne wręcz przeciwnie, zaczynają być hiperaktywne. Stan euforii trwa zwykle około 30 minut, po czym koty przestają się interesować źródłem tej przyjemności. Matatabi nie ma działania uzależniającego i można je bezpiecznie stosować w celu rozluźnienia i redukcji stresu u naszych mruczków.

Nie wszystkie koty będą jednak podatne na działanie matatabi. Szacuje się, że ok. 80% osobników zareaguje relaksem na jej ekspozycję. Warto dodać, że kocięta, kotki w ciąży oraz tygrysy (u których badano reakcję doświadczalnie) są odporne na działanie Silver Vine.

Dodatkowo wykazano, że substancje zawarte w matatabi działają odstraszająco na insekty.

Jak podawać kotu matatabi?

Matatabi dostępne dla kotów występuje w postaci gałązek, proszku i aerozoli. Najintensywniejsze działanie ma proszek powstały z tzw. gall fruits, czyli galasów. Są to twory powstałe na skutek składania jaj w owocach Silver Vine przez muchy z rodziny galasówkowatych. Utworzone w ten sposób grudki z jajami i larwami zawierają wysokie stężenie substancji czynnych. Galas taki zanurza się we wrzącej wodzie i suszy na słońcu. Po takiej obróbce można go kotu podać w całości lub zmielić na proszek, którym posypuje się zabawki i inne przedmioty mające wzbudzić zaufanie kota, takie jak np. transportery, czy drapaki.

Najbardziej popularną formą są pałeczki, czyli gałązki matatabi, które oprócz działania relaksującego czyszczą kocie zęby. Aromat uwalniany jest podczas podgryzania i ocierania się o pałeczkę. Przed kolejnym użyciem wystarczy zeskrobać nieco kory, by zapach znów był wyczuwalny dla czworonoga.

Zawsze obserwujmy zwierzaka po podaniu mu matatabi. Jeśli zobaczysz u niego nadmierną ekscytację, zabierz mu zabawkę i spróbuj ponownie później. Małe fragmenty gałązek mogą nieść ryzyko zadławienia, a spożycie dużych ich ilości skutkuje zaparciem.

Matatabi vs. kocimiętka

Jednym ze składników czynnych wykrytych w matatabi jest nepetalaktol, którego działanie jest tożsame z nepetalaktonem zawartym w kocimiętce. Dzięki temu, że Silver Vine ma nieco więcej atraktantów, jej oddziaływanie jest szersze i obejmuje większą liczbę osobników. W teście przeprowadzonym w 2017 roku, którego wyniki opublikowało  BMC Veterinary Research, sprawdzono reakcję 100 kotów domowych, na walerianę, wiciokrzew tatarski, kocimiętkę i matatabi, czyli wszystkich bohaterów tej serii artykułów. 

Prawie 80% domowych kotów zareagowało pozytywnie na matatabi, ok. 66% na kocimiętkę, a jedynie 50% na wiciokrzew i walerianę. 

Korzyści z podawania Silver Vine

Matatabi będzie dobrą alternatywą dla kotów, które nie reagują na kocimiętkę, czy inne podobnie działające rośliny. Pomoże Twojemu mruczkowi się zrelaksować, poprawi nastrój, zaktywizuje go do zabawy i pozwoli przyzwyczaić szybciej do nowych miejsc i sytuacji. Dodatkowo odstraszy latające owady i zadba o uzębienie zwierzaka. 

Jeśli Twój kot rzucił już w kąt swoje stare, wysłużone myszki z kocimiętką, a Ty szukasz nowego sposobu, by go nieco rozpieścić, sięgnij po matatabi.

Lek.wet. Małgorzata Miłosz

Bibliografia

  1. Bol, Sebastian, et al. “Responsiveness of cats (Felidae) to silver vine (Actinidia polygama), Tatarian honeysuckle (Lonicera tatarica), valerian (Valeriana officinalis) and catnip (Nepeta cataria).” BMC Veterinary Research. vol 13, no 70, 20172.
  2. Crazy for Catnip: the Mosquito-Repelling Story behind a Cat’s Love for Catnip. Science in the News. Published February 18, 2021. Accessed October 4, 2021.
  3. Encyclopedia of Medicinal Plants and Its Uses Actinidia Polygamy.

Inne artykuły w tej kategorii

polecane produkty

Zapisz się do newslettera!

Miej oko na nasze nowości, promocje i porady specjalistów. Dołącz do nas i odbierz darmowego e-booka!

Zapisałeś się do newslettera!

International

  • Polska
  • Austria
  • Belgia
  • Bułgaria
  • Chorwacja
  • Czechy
  • Dania
  • Finlandia
  • Francja
  • Grecja
  • Hiszpania
  • Holandia
  • Irlandia
  • Niemcy
  • Norwegia
  • Portugalia
  • Rumunia
  • Słowacja
  • Słowenia
  • Szwajcaria
  • Szwecja
  • UK
  • Węgry
  • Włochy